چگونه از کابوس دیدن کودکان پیشگیری کنیم؟
بچه ها گاهی دچار کابوس هم می شوند
می گویند خوابیدن یکی از بهترین نعمت هایی
است که در اختیار انسان قرار گرفته است چون باعث می شود انسان جانی تازه و
انرژی دوباره ای به دست آورد اما همین خواب های رنگارنگی که می بینیم،
گاهی برایمان لذت بخش هستند و گاهی ترسناک.
دکتر امیری، فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان درباره حقیقت خواب و رویا در دوران کودکی پاسخگوی سوال هایمان شده است.
رویا و خواب یا با یکدیگر تفاوتی دارند؟
بله،
آنها کاملا ۲ مقوله جدا از هم هستند اما اکثر افراد آنها را یکی می دانند.
خواب زمانی اتفاق می افتد که کودک واقعا تصاویری را دیده است در حالی که
رویا بخشی از فانتزی و تخیل ذهنی کودک است. وقتی بچه ها از رویاهایشان حرف
می زنند در واقع مسئله ای را در ذهن شان پرورش می دهند.
کودکان از چه زمانی واقعا خواب می بینند؟
به
طور دقیق نمی شود سن خاصی را مثال زد، اما می توان حدس زد که کودکان ۲ تا ۳
ساله که در بیداری از رویاهای شان حرف می زنند، خواب هم می بینند.
آیا کودکان دچار کابوس هم می شوند؟
بله،
بچه ها گاهی دچار کابوس هم می شوند. کابوس های شبانه و وحشت شبانه از آن
اتفاق هایی است که ممکن است هرگز از ذهن پاک نشود و همه ما با مرور خاطره
های دوران کودکی یک یا چند کابوس را به خاطر می آوریم که آنها را با خود به
دوران بزرگسالی آورده ایم. کابوس های شبانه را اغلب در زمانی از خواب می
بینیم که مغز بسیار فعال و در حال نظم دادن اطلاعات جدید در حافظه است.
آیا والدین باید این کابوس ها را جدی بگیرند؟
کودکان
اغلب از ۳ سالگی درگیر کابوس های شبانه می شوند و این کابوس ها در سنین ۶ ۴
سالگی به اوج خود می رسد و البته کودکانی که در شرایط اضطراب آور، ترسناک و
نگران کننده قرار دارند، بیشتر در معرض دیدن کابوس های شبانه هستند.
البته
می توان گفت کابوس دیدن جزو مراحل رشد کودک و طبیعی است. کودکان ۴ تا ۶
ساله اغلب در کابوس های خود حیوانات یا موجودات عجیب و غریبی را در خواب می
بینند که گاهی دنبالشان می کنند. والدین باید با آگاهی کامل نسبت به
اتفاقی که برای کودک افتاده با او برخورد کنند و او را مطمئن کنند که فقط
کابوس دیده و واقعیت ندارد و او را آرام کنند و تا حد امکان از چراغ خواب
در اتاقش استفاده کنند تا هنگام بیدار شدن با تاریکی مواجه نشود.
اغلب
کودکان از کابوسی که دیده اند چیزی به خاطر نمی آورند اما اگر راجع به آن
صحبت کردند، بهتر است والدین با دقت به حرف آنها گوش دهند و آن را جدی
بگیرند. توجه کنید که مسخره کردن و دست کم گرفتن ترس و وحشت کودک مشکلی را
حل نمی کند. هرگز نباید به او گفت که تو نباید از این چیزها بترسی یا اینکه
چرا ترسیدی؟
بهتر است پس از شنیدن خواب به او بگوییم طبیعی است که
آدم در خواب از موجودات عجیب و غریب بترسد اما مهم این است که چیزی که دیده
خواب بوده و گذراست و دیگر تکرار نمی شود. از آنجا که بچه ها مرز بین
واقعیت و خیال را به درستی تشخیص نمی دهند، نباید برای آنها از دیو، غول و
... قبل از خواب صحبت کرد.
داستان های تخیلی غیرآموزنده فقط ترس و وحشت آنها را بیشتر می کند و والدین نباید به هر چیزی برای به خواب بردن کودک متوسل شوند.
آیا والدین باید قصه خواب دیدن کودکانشان را باور و تفسیر کنند؟
به
نظر من خواب کودکان برای خود ارزشمند و قابل توجه است. البته نه هر نوع
خوابی اما به هر حال بخشی از خواب آنها بازتاب مسائلی است که طی روز
برایشان اتفاق افتاده است.
بعضی از کودکان آنقدر در رویا و فانتزی
هایشان غرق می شوند که با شخصیت خیالی که ساخته اند زندگی می کنند و گویی
آن را می بینند. برخورد والدین در این شرایط باید چگونه باشد؟
این
مسئله را می توان با بازی درمانی و کمک گرفتن از متخصصان امر برطرف کرد اما
مسئله ای که وجود دارد این است که بسیاری از والدین سعی می کنند با این
موضوع برخورد و احساس کودک شان را سرکوب کنند در حالی که این شیوه کاملا
اشتباه است و در نهایت ذوق و خلاقیت کودک از بین خواهد رفت.
بهترین روش از دیدگاه شما برای حل این موضوع چیست؟
بهتر است والدین با تخیل یا شخصیت خیالی کودک شان همراه شوند مثلا اگر کودک می گوید مامان یا بابا! ببین من دارم در آسمان پرواز می کنم، به جای اینکه او را شماتت یا تمسخر کنند، بگویند چه خوب! من هم همیشه دوست داشتم در آسمان پرواز کنم.
اما اگر این خیالپردازی ها از حد خود گذشت و روی شخصیت کودک اثر منفی گذاشت چه باید کرد؟ گاهی این رویاپردازی جنبه دروغگویی و خالی بندی هم پیدا می کند؟
در این شرایط باید حتما از متخصصان کودک راهنمایی بخواهیم اما در حد اعتدال باید اجازه تخیل به کودک بدهیم.
چه باید کرد تا کودک مان خواب راحت و بدون مشکلی داشته باشد؟
والدین باید سعی کنند در ساعت منظمی کودک را بخوابانند و او را بیدار کنند. مثلا می توانند برای داشتن ساعت منظم خواب، مجموعه ای از کارها را به صورت ثابت و مشخص انجام دهند مثل کتاب خواندن، حمام رفتن یا آهسته صحبت کردن. اتاق خواب مناسبی برای کودک تان تدارک ببینید. اسباب بازی دلخواهش را در دسترس قرار دهید. قبل از خواب او را از تماشای فیلم ترسناک منع کنید به خصوص اگر سابقه کابوس دیدن دارد. به او اطمینان دهید کابوس ها واقعی نیستند و کسی نمی تواند در خواب به او صدمه بزند. اگر کابوس دید به او اطمینان بدهید کنارش هستید. به او احساس امنیت بدهید و بگویید او را تنها نمی گذارید.
دکتر خدایی عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران: مسئله ای که در مورد خواب و رویا در کودکی می توان گفت، این است که در وهله اول خیلی از والدین خواب و رویا را با یکدیگر اشتباه می گیرند و به همین دلیل چندان حرف های کودک شان را جدی نمی گیرند یا با او برخورد می کنند؛ در حالی که باید ابتدا این ۲ مقوله را خوب بشناسیم تا بتوانیم به دنیای فانتزی کودکان راحت تر قدم بگذاریم.
همه ما در کودکی خیال و آرزوهایی داشتیم که در بزرگسالی برای مان به خاطره تبدیل شدند. بنابراین نباید قصه خواب کودکان مان را مسخره کنیم یا آنها را از تعریف کردن خوابی که دیده اند منع کنیم اما گاهی کودکان آنقدر در دنیای خیالی خود فرو می روند که بیرون آوردن شان کار آسانی نیست.
در این شرایط حتما کودک را نزد یک روانشناس کودک ببرید تا با او صحبت کند اما هرگز به هر بهانه ای اسم روی کودک تان نگذارید و تخیلاتش را سرکوب نکنید چون برخی از محققان بر این باورند که خیالپردازی می تواند زمینه ساز خلاقیت و موفقیت کودک در بزرگسالی شود چون این تخیلات باعث تجزیه و تحلیل مغزی بیشتری در کودک می شود اما اگر می خواهید کودک تان از کابوس های شبانه رهایی یابد، بهتر است قبل از خواب او را از تماشای کارتون های خشونت بار منع کنید یا به هیچ وجه اسباب بازی هایی که عجیب و غریب هستند برایش نخرید و به جای آن با اختصاص وقت بیشتر برای کودک با او بازی کنید و حتی نمایش هایی را که دوست دارد با یکدیگر در خانه اجرا کنید تا هم احساس امنیت بیشتری پیدا کند و هم در خواب آسوده تر باشد.
منبع: هفته نامه سلامت
چگونه شاد باشیم؟
شادی یکی از هیجانات اساسی انسان است که
وجود آن به انسان کمک میکند سلامت روان بهتری داشته باشد. شاد بودن و شاد
زندگی کردن یکی از عوامل مهم پیشگیری از ابتلا به اختلالات روانشناختی
است.
درواقع، شادی حالتی هیجانی است که نشانگر میزان رضایتمندی فرد در زمینه های مختلف بویژه زمینه های روانی است.
هنگامی
که انسان شاد است برخی مناطق مغز او تحریک می شود و ترشح برخی هورمون ها
ازجمله سروتونین و نوراپی نفرین و دوپامین در بدن افزایش پیدا می کند.
شاد
بودن و شاد زندگی کردن و روی خوش نشان دادن به زندگی و مقابله با مشکلاتی
که در زندگی برای هر فردی به وجود می آید از ارکان سلامت روان محسوب می
شود.
افراد سالم که دچار افسردگی نیستند به صورت ذاتی به دنبال
شادمانی هستند و لازم به ذکر است که در حالت شادی انرژی بدن افزایش می یابد
و عملکرد ذهنی فرد کارآمدتر و بهینه تر می شود.
افراد درباره یک
پدیده یکسان به میزان یکسان هیجان شادی از خود نشان نمی دهند و به همین
دلیل راهکارهای متفاوتی پیشنهاد می شود تا در نهایت همه افراد بتوانند شادی
خود را افزایش دهند.
با توجه به این که شادی حالتی روانی است که پس
از برآورده شدن خواسته های انسان ایجاد می شود و شامل میزان عاطفه مثبت و
رضایتمندی فرد است، بنابراین برای این که بتوانیم شاد باشیم می توانیم از
این راهکارها استفاده کنیم:
1 ـ
بازسازی نگرش ها و شناخت ها: در این تمرین لازم است ابتدا مشخص کنید چه
اتفاقاتی باعث می شود تا شما دچار خلق پایین و ناراحتی شوید. سپس معین کنید
کنترل کدام یک از اتفاقات تحت اختیار شما بوده است و به نقش خود در بروز
آن اتفاق نمره دهید. پس از آن لازم است مشخص کنید چگونه می توانید اتفاقات
را بپذیرید و به میزان پذیرش خود نمره دهید. فهرستی از راه حل هایی را تهیه
کنید که می توان بر آن اتفاق غلبه کرد و احتمال موفقیت آن راه حل ها را
نیز تعیین کنید.
2 ـ مدیریت زمان: برنامه ریزی به منظور درست و بموقع انجام دادن کارها به کاهش استرس و افزایش شادی منجر می شود.
3 ـ تهیه فهرستی از موفقیت ها و تمرکز بر آنها
4 ـ برقراری روابط اجتماعی و رفت آمد با دوستان و اقوام
5 ـ تمرین مثبت نگری: تهیه فهرستی از ویژگی های خوب نزدیکان و اطرافیان و مرور آنها
6 ـ مشورت: همفکری هنگام تصمیم گیری منجر می شود تا تصمیمات بهتری بگیرید و ترس از شکست در شما کاهش یابد.
7 ـ شمارش نعمت ها و تهیه فهرستی از دارایی های مادی و غیرمادی و تمرین شکرگزاری
8 ـ گوش دادن به موسیقی: موسیقی، نواحی خاصی در مغز راتحریک می کند که به افزایش شادی منجر می شود.
9 ـ تنفس عمیق و تمرین آرام سازی عضلات به منظور کاهش استرس و افزایش شادی
10 ـ عضویت در انجمن های خیریه
11 ـ خواندن مطالب طنز
12 ـ انجام فعالیت های لذتبخش
منبع:سلامت نیوز
مرتبط با روانشناسی
چگونه از گرم شدن کره زمین جلوگیری کنیم؟
کره زمین به سرعت در حال گرمتر شدن است و متاسفانه مثل همیشه بیشتر گروهی که از این روند صدمه خواهند دید مردم عادی و اقشار کم درآمد جوامع هستند. در نقاط مختلف دنیا راهکارهای گوناگونی برای مشارکت وجود دارد و مدتی است بسیاری از مردم و شرکت ها شروع به استفاده از این راهکارها کرده اند. اما در این میان مشکل بسیار اساسی ای وجود دارد و آن این است که این راهکارها برای کشورهای بی سباطی مثل ایران که از اقتصاد بیمار و رو به نابودی رنج می برند و مردم در این زمینه از هیچگونه حمایت دولتی برخودار نیستند عملی نیست. پس چه باید کرد؟در این مقاله تحقیقاتی هدف این هست کار راهکاری ابتکاری برای افزایش مشارکت مردم ایران در جلوگیری از روند گرم شده زمین ارایه شود که مناسب با وضعیت فرهنگی اقتصادی و اجتماعی مردم باشد. برای شروع زمینه های مشارکت را به چند دسته تقسیم بندی می کنیم.
نکته : از آنچه داریم به درستی استفاده کنیم. با همین امکانات محدودی که در حال حاضر در اختیار داریم می توانیم اثرات مثبتی ایجاد کنیم.
نکته : خانم ها بسیار بیشتر از آقایان می توانند تاثیر گذار باشند. در نتیجه بخشی از مقاله به انعکاس فعالیت های که بسیاری از خانم ها در حال حاضر در این زمینه در حال انجام آن هستند اختصاص داده خواهد شد و همچنین کارهایی دگیری که می توانند انجام دهند.
حمل و نقل
متاسفانه
امکان دسترسی به مترو در همه نقاط تهران وجود ندارد و روش های دیگر حمل و
نقل نیز معمولا دشوار , زمانبر و پر هزینه است. پس در این زمینه شاید
بهترین روش این باشد که افرادی که در مسیر رفت و آمدشان امکان استفاده از
مترو را دارند حتما از این وسیله مفید استفاده کنند. چون هم در زمان و هم
در هزینه بسیار صرفه جویی می کند و بسیار کمتر از خودرو بر کره زمین تاثیر
مخرب می گذارد.
گرمایش محیط های بسته
در زمستان ها می توان با پوشیدن لباس های گرمتر در منزل از وسایل گرمایشی کمتری استفاده نمود. ممکن است در ابتدا دشوار به نظر برسد ولی به تجربه می گویم بعد از مدتی عادت می شود و دگیر احساس ناراحتی نمی کند.
سرمایش محیط های بسته
پس ماند ها
تفکیک زباله بسیار مهم است. در حال حاضر شهرداری در برخی مناطق امکان دریافت جداگانه زباله های خشک را میسر کرده. البته خوب مانند سایر طرح های دولتی در هر منطقه ای متفاوت عمل می شود و ممکن است در منطقه شما این امکان میسر نباشد. با توجه به مشغله زیاد آقایان نکته ای که می تواند استفاده از این امکان را میسر کند مشارکت خانم ها است.
انرژی ها جایگزین
آیا در کشور ما امکان استفاده از انرژی ها جایگزین نظیر بادی ، آبی ، خورشیدی و ... برای مردم عادی وجود دارد؟ اگر وجود دارد چه میزان هزینه دارد